Vélonderweg: fietspendelen langs groene belevingstrajecten

Vélonderweg: fietspendelen langs groene belevingstrajecten wil pendelaars op de fiets krijgen door veilige, groene en aaneengesloten fietsroutes te creëren naar attractiepolen van woon-werkverkeer. Onderzoek wijst immers uit dat mensen sneller en consequenter voor de fiets kiezen als hun dagelijkse fietsroute aaneengesloten, groen én belevingsvol is.

Eerste projectjaar (2025)

Omdat pendelaars sneller de mental shift naar meer fietsen maken als hun fietsroute aangenaam, veilig en groen is, ging Vélonderweg in vier typelocaties op zoek naar actieve belevingsroutes. We verzamelden goede praktijkvoorbeelden van de wijze waarop trage wegen kunnen bijdragen aan een functioneel fietsnetwerk en verspreiden deze kennis onder meer in een fiche in het Vademecum Fietsvoorzieningen.

Projectluik 1 - Analyse en ontwerp

Op een reeks testlocaties gingen we op zoek naar belevingsvolle fietspendelroutes:

• De hoofdzetel van ziekenfonds Helan in Gent, vlakbij een groot openbaarvervoerknooppunt (station Gent-Sint-Pieters)
• Het VITAZ-ziekenhuis in het centrum van Sint-Niklaas
• Twee sites van de zorgcampus Sint-Alexianen in Tienen: één in het centrum van Tienen en één in het landelijke dorpscentrum van Goetsenhoven.

Door middel van een GIS-rekenmodel identificeerden wij de aantrekkelijkste routes voor woon-werkfietsers. Groene en belevingsparameters en de kennis van lokale afdelingen van de Fietersbond bepaalden daarbij welke routes nu al aangenaam zijn (en hoe deze nog verbeterd zouden kunnen worden). We verkenden al fietsend, samen met de werknemers, de voorgestelde routes en aan de hand van hun suggesties verbeterden we het GIS-rekenmodel.

Projectluik 2 - Richtlijnen en praktijkvoorbeelden

Parallel met het werk op de testlocaties documenteerden wij in het kader van dit project goede praktijken van ecologische versterking van fietsinfrastructuur. Het gaat daarbij zowel over het opkrikken van de natuurkwaliteit van bestaande infrastructuur (bv. door ontharding van de wegbedding) als over het gericht inschakelen van trage wegen in een functioneel fietsnetwerk. Aan de hand van de input van een klankbordgroep, puren we uit deze praktijkvoorbeelden een fiche om te integreren in het Vademecum Fietsvoorzieningen. We voeren ook promotie voor de praktijkvoorbeelden en organiseerden een webinar waarin we onze projectervaringen delen. Want meer aandacht voor aantrekkelijke fietsroutes aan de tekentafel, zorgt voor een mental shift bij de pendelaar die vaker voor de fiets zal kiezen.

De webinar is te herbekijken via de website van fietsberaad, waar ook technische fiches van goede voorbeelden van belevingsvolle, fietsvriendelijke trage wegen te vinden zijn uit Kaprijke en Sombeke.

Tweede projectjaar (2026)

In een tweede projectjaar onderzoeken we verder welke manieren van "wayfinding" belevingsvolle fietspendelroutes kunnen promoten. We werken we in eerste instantie verder samen met de bestaande projectpartners om met hen een routekaart te creëren die alle werknemers kan helpen de weg te vinden naar de geoptimaliseerde routes. Bovendien onderzoeken we hoe we de impact van die kaart kunnen meten én rollen we het project uit op een tweede reeks testlocaties. Daarnaast willen we ook sterker inzetten op de activatie van lokale besturen om beleving op de kaart te zetten, onder meer door kennis en ervaringen uit te wisselen.