Maak kennis met Commons Lab, nieuw lid van Trage Wegen
Commons Lab verbindt en activeert mensen om collectief te experimenteren met andere, meer rechtvaardige en duurzame sociaaleconomische systemen. We zijn een laboratorium voor gemeenschappelijkheid dat iedereen wil samenbrengen om aan een toekomst te bouwen waarin onze samenleving commons georiënteerd is. We experimenteren en leren samen, met als doel een veerkrachtige, democratische en inclusieve maatschappij in Vlaanderen. Daarin kan iedereen actief bijdragen aan en rekenen op gedeelde middelen en collectieve initiatieven. Door het co-creëren, ondersteunen en verbinden van vernieuwende commonsgerichte experimenten, inspireren we beleidsmakers, versterken we het commons-ecosysteem en zo ook de gemeenschappen van morgen.
Commons Lab zet zich in om samen met bewoners en lokale partners zorg te dragen voor gedeelde plekken. We stimuleren collectief beheer van buurtgebonden ruimtes – van groenstroken en pleinen tot vergeten hoekjes of doorsteken – en helpen bewonersinitiatieven groeien door hen te verbinden, te ondersteunen en te versterken. Onze focus ligt op commons-praktijken doen groeien op plekken die door vele handen kunnen worden gemaakt en gedragen. Zo bouwen we stap voor stap aan een samenleving waar iedereen actief kan bijdragen aan een leefbare omgeving.
Doedag in Antwerpen: een boost voor een vergeten steeg
In het kader van Trage Wegen zet Antwerpen in beweging organiseerde Commons Lab een Doedag in een kleine, maar betekenisvolle steeg tussen de Regentstraat en de Kerkstraat in Antwerpen. Op papier is dit doorgangetje privaat terrein: de perceelsgrenzen van de aanpalende eigenaars lopen dwars door de steeg, en tot voor kort was er nauwelijks sprake van gezamenlijk beheer. De plek was dan ook jarenlang een soort niemandsland.
Via een buurtgesprek én de daaropvolgende Doedag kreeg de steeg echter een stevige impuls. Bewoners namen zelf het voortouw en organiseerden het grootste deel van de actie. Commons Lab faciliteerde logistiek waar nodig: we verzamelden plantjes en stekjes uit de buurt, zorgden dat een volle puinzak van 1m³ kon worden afgevoerd en stemden af met betrokken bewoners. De volledige actie kostte Commons Lab financieel… 0 euro. Enkel vier uren begeleiding uit onze algemene werking werden ingezet – perfect passend binnen ons beleidsplan rond buurtcommons.
De inzet van de buurt droeg echt zichtbaar vruchten. Samen braken we 75 tegels uit, die later door bewoners elders in de steeg worden hergebruikt om de toegankelijkheid te verbeteren. Daarnaast werd nog eens 1m³ tegels en puin definitief verwijderd, wat de steeg een stuk groener, opener en aangenamer maakt. De meeste bewoners reageerden enthousiast op het resultaat. Enkel een buurvrouw die net verhuisde, was wat bezorgd over de toegankelijkheid – een punt dat ook online veel terugkwam.
Want opvallend: de actie leefde enorm op sociale media. Onze posts bereikten heel wat mensen en lokte een brede discussie uit over toegankelijkheid van trage wegen in de stad. Die discussie is terecht en belangrijk. In deze steeg blijft toegankelijke heraanleg een uitdaging, zeker omdat dit privaat terrein betreft en inspanningen van meerdere eigenaars zal vragen. Tegelijk toont de respons aan dat er energie en betrokkenheid is: een potentieel dat ook andere locaties kan inspireren.
Commons Lab blijft de situatie passief opvolgen via de aanwezige buurtcontacten. De Doedag bewees alvast hoe waardevol lokale samenwerking is: wanneer buren zelf initiatief nemen en ondersteuning vinden waar nodig, komt beweging in zelfs de kleinste, vergeten stukjes stad.