maandag, 04 February 2019 14:28

Statiegeldalliantie 1 jaar later: 834 organisaties zijn al mee (nu de overheid nog)

Op 27 november 2017 ging de Statiegeldalliantie van start. 21 organisaties uit Vlaanderen en Nederland slaan de handen in elkaar voor statiegeld. Verenigd in “de Statiegeldalliantie” vragen ze hun regeringen om statiegeld op alle PET-flessen en blikjes in te voeren. Het initiatief van Recycling Netwerk Benelux heeft als bedoeling om het zeer brede en diverse draagvlak voor statiegeld zichtbaar te maken.

Van in het begin zijn zowel de grootste vrouwenorganisatie in Vlaanderen, surfers in Nederland, duurzame Nederlandse bedrijven, de Belgische consumentenbond, milieuorganisaties en een grote afvalintercommunale van de partij. De diversiteit van het draagvlak voor statiegeld is dus meteen al duidelijk. Allemaal stellen ze één eenvoudige, bescheiden vraag aan de regeringen in Nederland en België: “voer statiegeld in op alle blikjes en plastic drankflessen”. Elke organisatie in België en Nederland die deze vraag onderschrijft, kan zich eenvoudig aanmelden via de website >> statiegeldalliantie.org. Op die website worden het logo en de motivatie van de partners gepubliceerd.

De milieuorganisaties protesteren al langer tegen de plastic vervuiling. Maar het idee van de Statiegeldalliantie was dat er veel meer actoren in de samenleving problemen hebben met zwerfvuil, en statiegeld als een belangrijk deel van de oplossing zien. We hoopten dat we niet alleen milieuorganisaties, maar ook andere organisaties hier rond zouden kunnen samenbrengen. Dat bleek te kloppen. Door de media-aandacht voor de lancering van de Statiegeldalliantie in de Nederlandse krant Trouw en de Belgische krant De Standaard sloten zich binnen twee weken tijd 26 extra partners uit Vlaanderen en Nederland aan bij de Statiegeldalliantie.

Sneeuwbaleffect bij de gemeenten en provincies

statiegeld1

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Terwijl het Algemeen Overleg Circulaire economie in de Tweede Kamer over statiegeld debatteert, besluit de gemeenteraad van Amsterdam zich aan te sluiten bij de alliantie. Daarmee begint de bal te rollen en sluiten zich dagelijks nieuwe gemeenten aan. In januari 2018 is het aantal aangesloten Nederlandse gemeente gestegen tot 29, met een gezamenlijk inwonersaantal van 3,4 miljoen mensen. Begin maart zijn het er dan al bijna tweehonderd (10 miljoen inwoners). De alliantie telt op dat moment ruim 400 partners. Hieronder ook afvalbedrijven, zoals Meerlanden, die voor meerdere gemeenten de afvalinzameling en-verwerking verzorgen en dagelijks geconfronteerd worden met al het zwerfvuil op straat. In de maanden die volgen ligt in bijna elke Nederlandse gemeente een motie voor aansluiten bij de Statiegeldalliantie op de vergadertafel. Mede door de onvermoeibare inzet van alliantiepartner Stichting Go Clean De Liemers, die alle Nederlandse gemeenten, provincies en waterschappen aanschrijft, zijn na 1 jaar Statiegeldalliantie 95% van alle Nederlandse gemeenten en álle 12 provincies en 21 waterschappen aangesloten. Het is duidelijk: de roep om statiegeld vanuit lokale overheden is nagenoeg unaniem.

In Vlaanderen sluiten de grote natuurvereniging Natuurpunt en 7 Vlaamse steden en gemeenten zich midden januari aan. Afvalintercommunale IVVO en milieuorganisaties JNM en Gents MilieuFront vervoegen eveneens de alliantie. Begin februari is het aantal Vlaamse steden en gemeenten al gegroeid tot 36, waaronder Hasselt, Zoersel, Gent, Zedelgem en Diest. Ook energiecoöperatieve Ecopower, het Boomtown festival en de provincie Limburg sluiten zich aan bij de eis. In mei overschrijdt de alliantie de kaap van de helft van de Vlaamse gemeenten.

Debat in de media en samenleving

In de loop van 2018 komt de discussie rondom statiegeld steeds vaker aan bod in zowel de Nederlandse als Belgische media en samenleving. De Statiegeldalliantie organiseert zelf geen acties, maar moedigt haar partners wel aan om er, eventueel samen, op te zetten. Veel acties van statiegeldalliantie partners droegen bij aan statiegeld en zwerfvuil in media en debat te krijgen. En zo werd statiegeld weer sexy, schrijft De Standaard in maart.

Met ludieke acties vroegen in december 2017 zowel afvalintercommunale Limburg.net als milieuorganisaties Gents Milieufront en Recycling Netwerk Benelux aan Coca-Cola om zich uit te spreken voor statiegeld. Ook publiceert Limburg.net haar onderzoek dat toont dat het zwerfafval uitpuilt van blikjes en plastic flesjes.

TestAankoop, de consumentenorganisatie van België, is alliantiepartner vanaf het allereerste uur. Uit hun bevraging onder 1150 consumenten bleek dat 66% van de Belgen voorstander is van statiegeld. De Nederlandse Consumentenbond, de grootste consumentenorganisatie van Nederland, wordt ook lid van de alliantie nadat een vragenlijst onder 2.000 leden van het Consumentenbond-panel aantoont dat een grote meerderheid voorstander is van het uitbreiden van statiegeld naar kleine plastic drankflesjes (84%) en drankblikjes (75%).

Het Nederlandse consumentenprogramma Radar besteedt aandacht aan het verzet van het Afvalfonds en de supermarkten tegen statiegeld. Bijna 80 procent van ruim 40.000 testpanelleden staat positief tegenover statiegeld op halve-liter flesjes en blikjes. Dit vooral omdat het de hoeveelheid zwerfafval kan terugdringen. Een nog grotere groep geeft aan blikjes en flesjes ook daadwerkelijk in te leveren wanneer er statiegeld op wordt geheven.

statiegeld2Toch zijn er ook supermarkten die zich niet verzetten tegen statiegeld. Ekoplaza, Nederlandse biologische supermarktketen met 75 vestigingen in Nederland vervoegt in maart de alliantie en zet tegelijkertijd de weg in naar een zoveel als mogelijk plasticvrij assortiment. Zowel Land- en Tuinbouw Organisatie Nederland LTO als het Vlaamse Algemeen Boerensyndicaat ABS sluiten zich begin 2018 aan bij de alliantie. Het ABS lanceert in Vlaanderen een campagne tegen de schadelijke gevolgen van de drankblikjes voor hun runderen. Bij het maaien belanden er soms stukjes van weggegooide blikjes of ander zwerfvuil in het veevoeder waardoor de maag van de koe kan geperforeerd worden. Jaarlijks sterven hierdoor naar schatting duizenden koeien aan de gevolgen van zwerfvuil.

Debatten in het Vlaams parlement en de Tweede Kamer

De snelle groei, en het brede draagvlak voor statiegeld, zet de Vlaamse parlementsleden aan het nadenken. De oppositiepartijen SP.A en Groen spreken zich al snel uit pro-statiegeld. Ook regeringspartij CD&V maakt kenbaar voor de uitbreiding van statiegeld te zijn. Het Vlaams parlement debatteert niet minder dan 10 keer over statiegeld in de strijd tegen zwerfvuil op één jaar tijd. Sommige debatten waren behoorlijk heftig. De Vlaamse regering blijft echter treuzelen met een besluit tot de invoering van statiegeld.

In de Nederlandse Tweede Kamer domineert de discussie over statiegeld menig Algemeen Overleg Circulaire Economie. In maart 2018 komt staatssecretaris Stientje van Veldhoven (D66) met een brief aan de Tweede Kamer waarin staat dat de Nederlandse regering het bedrijfsleven twee jaar de tijd geeft om beter te gaan recyclen en het aantal flesjes in het zwerfafval met 70-90% te verminderen. Lukt dat niet, dan komt er vanaf 2021 statiegeld op plastic flesjes, zegt de staatssecretaris.

Dit uitstel van besluiten tot de invoering van statiegeld, en het stilzwijgen over blikjes, leidt in de weken erna tot aanmelding van tientallen nieuwe gemeenten, bedrijven en organisaties bij de Statiegeldalliantie. De vraag van de Statiegeldalliantie blijft dat de regering direct een definitief besluit neemt om statiegeld uit te breiden naar alle plastic drankflessen en blikjes. Door het hoge aantal toetredingen van Nederlandse gemeenten, spreekt het Algemeen Dagblad van een ‘smeekbede’ van de Nederlandse gemeenten aan de Nederlandse regering om toch snel statiegeld in te voeren.

 Meer info >> https://statiegeldalliantie.org/

Schrijf je in op onze nieuwsbrief



Trage Wegen draagt zorg voor je privacy. Door je in te schrijven op onze nieuwsbrief, ga je akkoord met onze privacyverklaring.