BOS+

BOS+ is de enige milieu-organisatie in Vlaanderen die specifiek bezig is met bos. Bossen zijn onze levensader, onze groene long !

Drie hoofddoelstellingen bepalen reeds meer dan 30 jaar het beleid van BOS+ en ze zijn nog steeds actueel. Ze bewijzen dat de hedendaagse problemen in het Vlaamse bosbeleid ook toen actueel waren.

BOS+ wil inspelen op alle maatschappelijke behoeften. Onze leden en sympathisanten zijn zeer divers: bosliefhebbers, bosbeleidsmaker, boseigenaars- en beheerders, recreanten, wetenschappers, scholen, openbare besturen, ...

www.bosplus.be

Active ImageBOS+ is het samenwerkingsverband tussen BOS+ Vlaanderen vzw en BOS+ tropen vzw. De organisatie zet de werking van de vroegere Vereniging voor Bos in Vlaanderen vzw (VBV vzw.)

Om te genieten van de bekoorlijke bosgebieden die in Vlaanderen overblijven, maken wij graag gebruik van bospaden, -dreven en andere trage boswegen. Dit is meteen ook het werkterrein van BOS+. Dat er heel wat raakvlakken zijn tussen de trage wegen- en bosproblematiek, bleek uit een lang interview met Bert De Somviele, directeur van BOS+.

Hoe is de Vereniging Voor Bos in Vlaanderen vzw ontstaan? Wat is jullie voornaamste doelstelling?

De Somviele: "De Vereniging voor Bos in Vlaanderen vzw is ontstaan in de schoot van het Laboratorium voor Bosbouw van de Universiteit Gent, waar de toenmalige professor Van Miegroet en zijn medewerkers samen met een aantal gelijkgestemden toen echt de nood voelden aan een Vlaamse bosvereniging: een organisatie die de maatschappelijke rol en de noodzaak van bossen onder de aandacht bracht bij het brede publiek. Reeds meer dan 35 jaar werken we met VBV aan onze drie grote doelstellingen: Bosbehoud, Bosuitbreiding en Multifunctioneel Bosbeheer, in Vlaanderen en de wereld.

VBV is geen bende tafelspringers, integendeel, we werken als een constructieve en betrouwbare partner die meedenkt en goede, gefundeerde ideeën aanbrengt in de vele beleidsprocessen die onze bossen aanbelangen. VBV wil de stem voor het bos zijn, die de mensen en de beleidsmakers bewust tracht te maken van de positieve effecten die bossen voor ons allen kunnen hebben. In samenwerking met andere spelers in het natuur- en bosbeleid mogen we dan ook reeds heel wat mooie realisaties op ons conto schrijven, zoals de Week van het Bos, het Vlaams Fonds Tropisch Bos, het Kom-op-tegen-Kanker Boompjesweekend, het Witte Kinderbos, ...

Tenslotte is VBV ook gewoon een toffe groep mensen, die begaan is met onze maatschappij en onze natuur, en die dat engagement vertaalt door op een positieve maar ook realistische manier mee te bouwen aan een betere wereld. Vandaag doen we dat met een heel gemotiveerd team van een tiental professionele medewerkers, en daarnaast met een groeiende groep actieve vrijwilligers. Want bossen zijn vandaag, misschien wel meer dan ooit, belangrijk. Bosbehoud en bosuitbreiding kunnen een cruciale rol spelen in de strijd tegen het broeikaseffect. Bossen en bomen zijn in staat gigantische hoeveelheden fijn stof uit de lucht te halen. Bossen zijn hotspots van biodiversiteit, maar ook maatschappelijke hotspots. Met zijn allen zijn we goed voor vijftien miljoen bezoeken aan onze Vlaamse bossen per jaar. De Vlaming weet onze schaarse bossen dus wel te vinden."


Bospaden en -dreven maken deel uit van de trage wegen. Op welke manier zijn jullie met dit trage-wegenpatrimonium begaan? Welke kansen en knelpunten ontwikkelen zich rond deze trage wegen in onze bosgebieden?

De Somviele: "Onze boswetgeving is glashelder: de Vlaamse bossen zijn voor voetgangers in de regel overal toegankelijk, zolang je maar op de bospaden blijft. De boswegen zijn bovendien per definitie ‘traag’, omdat de wetgever heeft bepaald dat gemotoriseerd verkeer er niet toegelaten is (tenzij door de beheerder in het kader van zijn beheerwerken). Dat maakt van het bos een ongelooflijke oase van rust, én een paradijs van de trage weg.

Dat is de theorie, want voor de duidelijkheid moet ik er meteen wel bijvertellen dat er toch wel wat problemen zijn. De hoofdreden moeten we zoeken in de simpele vaststelling dat er in Vlaanderen veel te weinig bos is. Dat zorgt er voor dat onze toegankelijke bossen vaak zeer zeer druk bezocht worden. Bovendien maken ook andere zachte-recreatievormen – terecht - aanspraak op onze bossen. Door het opstellen van een toegankelijkheidsreglement kan een bosgebied dan ook toegankelijk gemaakt worden voor fietsers, mountainbikers, ruiters, … Maar je zal direct begrijpen dat het voor onze bosbeheerder niet steeds even makkelijk is om dit alles, letterlijk, in goede banen te leiden. Groepjes mountainbikers die jonge families met kinderwagentjes kruisen, of mensen die slecht te been zijn en op een groep ruiters of een agressieve loslopende hond stuiten… Meestal verlopen de ontmoetingen in het bos goed, maar soms zijn er dus wel eens problemen.

Elke vorm van recreatie stelt bovendien haar eigen specifieke eisen aan de trage wegen: wandelaars met een beperkte mobiliteit en fietsers hebben nood aan goed verharde paden, terwijl mountainbikers dan weer net die moeilijke paadjes met heel wat onverwachte obstakels verkiezen. En de ruiters rijden nog het liefste rond op een voldoende zachte ondergrond van mul zand of mulch… Toegankelijkheid leidt bovendien ook wel eens tot wantoestanden als vandalisme of sluikstorten. Alles samen een hele kluif dus voor de bosbeheerder. Bovendien heeft de bosbeheerder ook een verantwoordelijkheid in het bewaken van de andere bosfuncties: natuurwaardes of economische opbrengsten mogen uiteraard niet altijd en overal ondergeschikt gemaakt worden aan een allesoverheersende drang tot recreëren.

’t Is dan ook een beetje een vicieuze cirkel: de problemen en de complexiteit die ze zien in de schaarse toegankelijke bossen, schrikken boseigenaars af om hun eigen bos open te stellen, waardoor het aanbod veel te klein blijft. Want, en dat is een belangrijke aanvulling op wat ik bij het begin vertelde, privé-eigenaars hebben immers steeds het recht de toegang tot hun bos te ontzeggen, wat ze dan moeten aangeven door middel van speciale verbodsbordjes.

Kortom: er is te weinig toegankelijk bos in Vlaanderen: de streefcijfers die uit wetenschappelijk onderzoek naar voren komen (minimum 100m² toegankelijk bos per inwoner, en dit in zijn onmiddellijke leefomgeving) worden in Vlaanderen dan ook absoluut niet gehaald. Vooral Oost- en West-Vlaanderen scoren op vlak van toegankelijk bos bijzonder zwak. En daardoor staan die trage wegen in onze bossen dus ook onder zware druk. In de voorbije jaren is hieraan door enkele grote spelers in het bos- en natuurbeheer wel hard gewerkt: zo zijn er toegankelijkheidsubsidies voor privé-eigenaars die hun bos openstellen voor het publiek, zijn de openbare bosdomeinen vaak bijzonder goed ingericht voor diverse vormen van zachte recreatie, en leveren de Bosgroepen, dat zijn de organisaties die privé-boseigenaars ondersteunen, hierin ook bijzondere inspanningen. Momenteel wordt trouwens werk gemaakt van een nieuw toegankelijkheidsbesluit voor onze bos- en natuurgebieden. Langzaamaan stijgt het aanbod toegankelijk bos dan ook, al vinden wij, dat zal niemand verbazen, dat het wel een beetje sneller zou mogen gaan.

Twee basisregels blijven hoe dan ook cruciaal om iedereen optimaal te laten genieten van een bosbezoek: respecteer de beheerder en de regels die hij opstelt en wees hoffelijk en verdraagzaam voor de andere recreanten die je ontmoet tijdens je bezoek."


Vinden jullie het een taak mensen enthousiast te maken voor trage wegen?

De Somviele: "Zeker en vast. Vanzelfsprekend richt onze werking zich vooral op de bossen, maar we zijn ons er ook zeer van bewust dat je de mensen niet kan warm maken voor bos en natuur als ze dat bos en die natuur niet op een aangename manier kunnen leren kennen. Onbekend is echt wel onbemind, en door werk te maken van netwerken van trage wegen, zoals julie doen, worden bossen écht ontsloten, wat het broodnodige draagvlak voor meer bos en een betere natuur zeker versterkt.

Wat betreft de trage wegen in de bossen, daarrond is vooral onze werkgroep Recreatie bijzonder actief: maandelijks organiseren deze vrijwilligers in samenwerking met ervaren bosgidsen (van het CVN) boeiende wandelingen in onze mooiste bosgebieden. Daarnaast leveren zij ook zeer kwalitatieve inhoudelijke insteken in het toegankelijkheidsdebat en in de inrichting van de trage wegen in de bosdomeinen. Zo werd in het verleden werk gemaakt van een gedragscode voor mountainbikers, en besteedt de werkgroep ook heel veel aandacht aan het voorzien van een kwaliteitsvol aanbod voor personen met een beperkte mobiliteit.

Maar we werken ook op het terrein, onder meer in enkele van onze meest bekende en emblematische bosdomeinen. Zo zijn we actief betrokken bij de nieuwe recreatieve inrichting van het Zoniënwoud, en hebben we recent meegewerkt aan het beheerplan van het Meerdaalwoud en Heverleebos. In beide dossiers krijgen trage wegen heel veel aandacht. En bosuitbreidingsprojecten zoals het Parkbos dat er nu toch echt wel komt op de rand van Gent, creëren tal van mogelijkheden voor nieuwe trage wegen."

Wat betekent lid zijn van vzw Trage Wegen voor jullie?

De Somviele: "In de eerste plaats zijn we lid omdat we ervan overtuigd zijn dat Trage Wegen door haar werking enkele echt waardevolle doelstellingen nastreeft en realiseert: herstel en behoud van ons landschappelijk en cultureel erfgoed, ontwikkeling van ecologische corridors, ontsluiting van het buitengebied… Jullie werking brengt ook heel vaak een echt bewustwordingsproces met zich mee: mensen leren dat verborgen moois kennen dat zich vlak bij hun leefomgeving bevindt, en waar ze soms al jaren langsrazen zonder het echt te zien. En zoals ik hier boven reeds aangaf, door iets te ontsluiten creëer je draagvlak, daar geloven we vast in.

Bovendien heeft Trage Wegen op enkele jaren tijd toch ook heel wat expertise opgebouwd rond de –moeilijke- processen die de ontsluiting van het buitengebied met zich meebrengt, en daar maken we uiteraard graag gebruik van."


Kunnen trage wegen een rol spelen bij bosuitbreiding of bij de verbinding van bosgebieden? Ken je hiervan concrete voorbeelden?

De Somviele: "Het herstel van trage wegen kan zeker een belangrijke rol spelen hierbij: in de eerste plaats door het ontstaan van die lokale dynamiek en het draagvlak dat zo nodig is voor bosontwikkeling. Ten tweede gaat herstel van trage wegen ook vaak gepaard met een heropwaardering van de natuur langs de wegen: herstel van houtkanten, ecologische bermbeheer, … Op die manier worden vaak ecologische corridors hersteld tussen bestaande bosgebieden."


Hoe is het gesteld met de trage wegen in de Vlaamse bossen?

Active ImageDe Somviele: "Voor de trage wegen in de Vlaamse bossen is er een heel groot draagvlak. Mensen komen écht naar het bos om daar de rust te vinden die je elders in Vlaanderen niet meer aantreft. Maar het blijft dus wel een uitdaging voor de bosbeheerder om de verschillende vormen van recreatie goed te combineren. Een beetje extra bos in Vlaanderen zou dan ook niet misstaan – ook voor die recreatieve ontsluiting. Met name van stadsrandbossen moet dan ook dringend werk gemaakt worden. Vaak worden in de bestaande bossen wel hele mooie en creatieve inspanningen gedaan om de trage wegen zo optimaal mogelijk in te richten, en dit met beperkte financiële middelen.

Daarnaast is er soms onbegrip bij de recreanten wanneer ze hinder ondervinden doordat ook de andere functies van het bos moeten gerealiseerd worden (ontoegankelijke bosreservaten; houtexploitatie met lawaaihinder of tijdelijke schade aan de wandelpaden, …). Dus ook daar blijft het voor de bosbeheerder belangrijk ervoor te zorgen dat de recreant tijdig en goed geïnformeerd wordt, en moeten de recreanten ook het nodige begrip opbrengen voor de andere noden die onze Vlaamse bossen hebben, én voor de andere vormen van zachte recreatie die je er tegenkomt."

Mooi werk! Veel succes nog met jullie activiteiten en bedankt voor deze babbel!

Meer info:
Vereniging voor Bos in Vlaanderen vzw - Bert De Somviele, 09 264 90 49 ( This email address is being protected from spambots. You need JavaScript enabled to view it. )

(alle foto's: copyright VBV)

Schrijf je in op onze nieuwsbrief



Trage Wegen draagt zorg voor je privacy. Door je in te schrijven op onze nieuwsbrief, ga je akkoord met onze privacyverklaring.

Nieuws

  • K2_TuePMCETE_November+0100RNovPMCET_0C3 Vraag van de maand: hoe je gemeente aanzetten tot actie? (2)

    Het is allicht geen nieuws meer: op 1 september 2019 trad het decreet houdende de gemeentewegen (afgekort: Gemeentewegendecreet) in werking. Dat is belangrijk, want ook de trage wegen vallen onder dit decreet. Dit nieuwe reglementair kader zorgt voor heel wat veranderingen. Dé hamvraag die we de de afgelopen weken en maanden steeds meer te horen kregen is dan ook... op wélke manier kan ik mijn gemeente aanzetten tot actie? Vandaag: het verzoek tot herwaardering.

  • K2_TuePMCETE_November+0100RNovPMCET_0C3 Het kan wél - Meer dan 3 km herstelde en nieuwe wegen in en rond de dorpskern van Rozebeke

    Jaarlijks worden er op de Dag van de Trage Weg heel wat herstelde en nieuwe trage verbindingen ingewandeld. De afgelopen herfstige editie vormde hierop géén uitzondering. De werkgroep Trage Wegen Zwalm toonde zich opnieuw erg actief en sloot trots het voorbije werkjaar af met enkele mooie realisaties in en rond Rozebeke (één van de 12 Zwalmse kerkdorpen). Ook Natuurpunt Zwalmvallei en het Agentschap voor Natuur en Bos zorgden voor twee gloednieuwe doorsteken in de Zwalmvallei.

Volledig nieuwsoverzicht