Regionaal Landschap Kempen en Maasland vzw

Een regionaal landschap is een unieke streek: mooie landschappen, boeiende natuur, rijke cultuurhistorie. Bovenal: een streek die je niet kan kopiëren! Een regionaal landschap is ook een samenwerkingsverband waarin het Vlaamse Gewest, de provincie, gemeenten, natuurverenigingen, landbouworganisaties participeren. Een creatief projectteam stroomlijnt de samenwerking tussen de partners. Het is geen natuurvereniging maar helpt ze hun doelen te bereiken. Het regionaal landschap is ook geen toeristische organisatie maar probeert duurzaam toerisme te stimuleren. We werken dus op het snijvlak van natuur en toerisme. Het Regionaal Landschap Kempen en Maasland is als enige in Vlaanderen nog enkele grote, aaneengesloten landschappen rijk. Het is de thuis van het Nationaal Park Hoge Kempen en het Kempen-Broek.

www.rlkm.be

Natuurgericht toerisme in Limburg

Het Regionaal Landschap Kempen en Maasland (RLKM voor de vrienden) bestaat 18 jaar. Het is en blijft een pionier op veel vlakken: regionaal landschap 'avant la lettre' (de juridische onderbouwing kwam er pas in 1997), stichtend lid van Trage Wegen vzw en de trotse fabricant van het eerste fietsroutenetwerk in onze regionen. Met Lambert Schoenmaekers (foto boven), projectleider Maasvallei bij RLKM, blikken we terug en kijken we vooruit.

Wat moeten we ons voorstellen bij het Regionaal Landschap Kempen en Maasland?

Het RLKM situeert zich in het noordoosten van de Belgische provincie Limburg en bestaat uit de landschappen van de Hoge Kempen, de Maasvallei en het Kempen-Broek. Op 1 juli 1990 ging het RLHK officieel van start. Het initiatief was gegroeid uit de samenwerking van Natuurreservaten (nu Natuurpunt) en de toenmalige Kempense Steenkoolmijnen NV. Vandaag is sprake van een breed samenwerkingsverband waarin het Vlaamse Gewest, de provincie, gemeenten, natuurverenigingen, landbouworganisaties en jacht participeren. Net zoals andere Regionale Landschappen proberen wij op die manier de natuur- en landschapskwaliteit te versterken en het duurzame natuurgerichte toerisme te stimuleren.

Natuur en recreatie/toerisme verzoenen kan zeker langs trage wegen. Hoe ziet een typische trage weg er uit in jullie werkingsgebied?

De meest befaamde trage wegen behoren tot onze uitgestippelde wandelgebieden (foto beneden - Lambert gidst er een wandeling) en het fietsroutenetwerk. Het RLKM nam in de jaren '90 zelf het initiatief om dergelijke netwerken uit te bouwen. Daarbij werden heel wat bestaande trage wegen gebruikt, maar ook honderden kilometer nieuwe trage wegen (vooral fietspaden) aangelegd. Daarbij werden vele kilometers trage weg volledig autovrij gemaakt. Binnen ons werkingsgebied werden ondertussen zo'n 30 wandelgebieden in kaart gebracht en kwaliteitsvol uitgerust. Het gaat niet om een knooppuntensysteem, maar om wandellussen. De wegwijzers bestaan uit gekleurde meetkundige figuurtjes. Op die manier kunnen kleurenblinden ook op weg. Het uitzicht van de wandelpaden verschilt nogal naargelang de specifieke regio. In de Maasvallei vind je overwegend wegjes met een kiezelverharding, naast stukjes betonweg door dorpen. In de Hoge kempen zijn de zand- en bospaden dan weer opvallend. En in het Kempen-Broek kun je van de rust genieten langs aarde- en graspaden. Het fietsroutenetwerk bestaat natuurlijk voornamelijk uit verharde stroken. De aanleg van betonwegen voor trage-weggebruikers mag evenwel geen fetisj worden. Er gaan vandaag nog altijd stemmen op om de laatste overblijvende, onverharde en authentieke landbouwpaden van een laagje asfalt te voorzien, bijvoorbeeld in Zuid-Limburg. Laat ons duidelijk zijn: daar zijn wij allesbehalve voorstander van.

Het temperen van de verhardingskoorts blijft inderdaad belangrijk. Waar situeren zich nog uitdagingen op het vlak van trage wegen? Verdwijnen er nog wegen binnen jullie werkingsgebied?

Het gebeurt wel nog dat er paden verdwijnen. In de Bosbeekvallei in Opglabbeek werd bijvoorbeeld een wandellus geannuleerd omwille van een trage weg die niet langer toegankelijk bleek. Op de keper beschouwd werd toch een enorm netwerk aan trage wegen in gebruik gesteld en landschappelijk verfraaid via onze wandelgebieden. Voor het RLKM ligt de uitdaging dan ook niet zozeer in een integrale inventaris van nog bestaande en potentiële trage wegen. Belangrijker is het kwalitatief beheer en het regulier onderhoud van de reeds ontwikkelde netwerken. Een goede afstemming tussen de gemeentelijke diensten (die instaan voor de maaibeurten), de provincie en het RLKM (die een onderhoudsmandaat hebben) is hierbij noodzakelijk. Een ander aandachtspunt is het bewaren van de eenduidigheid. Wanneer al te veel verschillende initiatieven zich aan het fietsroutenetwerk vasthaken, dreigen we opnieuw in de oude situatie te belanden van een teveel aan systemen, een teveel aan borden; verrommeling en desintegratie van dit bijzondere product. Wij blijven er over waken dat de bebording en bewegwijzering geen bont allegaartje worden. Overleg tussen de verschillende partners om deze kwaliteitszorg aan belang te doen winnen, vinden wij heel belangrijk. Met name toeristische organisaties traden in het recente verleden nogal eigengereid op en miskenden daarbij het belang van overleg.

Hoe is het gesteld met het draagvlak voor trage wegen in jouw streek? Vinden mensen trage wegen nog een 'issue' of zijn ze tevreden met de bestaande netwerken?

Het is zeker nog een onderwerp, maar binnen het RLKM zijn de trage wegen niet uitgegroeid tot een probleem. Dat heeft veel te maken met enerzijds de aard van het landschap met zijn vele bossen en anderzijds met het rijke aanbod aan wandel- en fietswegen dat we de voorbije 15 jaar hebben kunnen realiseren, niet in het minst dank zij een zeer goede samenwerking met de gemeenten. Door het koppelen van trage wegen aan een kwaliteitsvol wandel- of fietsproduct is er van meet af aan veel meer bereidheid (zowel politiek als maatschappelijk) om trage wegen te herwaarderen en te benutten. Ik denk dat het draagvlak voor trage wegen is toegenomen. Van het moment dat men belandt in conflicten rond trage wegen - en in sommige delen van Vlaanderen is dat moeilijk te vermijden gezien de hoeveelheid inbreuken - krijg je echter een wat negatieve sfeer rond de trage weg. Er wordt door lokale bestuurders in dergelijke omstandigheden nog iets te makkelijk geschermd met het gebrek aan draagvlak. Vervolgens blijft de handhaving uit... en weg is de trage weg.

Inderdaad, een negatieve spiraal die wij liever vermijden. Succes nog en bedankt voor dit gesprek!

Meer info:
Regionaal Landschap Kempen en Maasland vzw - Lambert Schoenmaekers, 089 32 28 10 ( This email address is being protected from spambots. You need JavaScript enabled to view it. )

Schrijf je in op onze nieuwsbrief



Trage Wegen draagt zorg voor je privacy. Door je in te schrijven op onze nieuwsbrief, ga je akkoord met onze privacyverklaring.

Nieuws

  • K2_TuePMCETE_November+0100RNovPMCET_0C3 Vraag van de maand: hoe je gemeente aanzetten tot actie? (2)

    Het is allicht geen nieuws meer: op 1 september 2019 trad het decreet houdende de gemeentewegen (afgekort: Gemeentewegendecreet) in werking. Dat is belangrijk, want ook de trage wegen vallen onder dit decreet. Dit nieuwe reglementair kader zorgt voor heel wat veranderingen. Dé hamvraag die we de de afgelopen weken en maanden steeds meer te horen kregen is dan ook... op wélke manier kan ik mijn gemeente aanzetten tot actie? Vandaag: het verzoek tot herwaardering.

  • K2_TuePMCETE_November+0100RNovPMCET_0C3 Het kan wél - Meer dan 3 km herstelde en nieuwe wegen in en rond de dorpskern van Rozebeke

    Jaarlijks worden er op de Dag van de Trage Weg heel wat herstelde en nieuwe trage verbindingen ingewandeld. De afgelopen herfstige editie vormde hierop géén uitzondering. De werkgroep Trage Wegen Zwalm toonde zich opnieuw erg actief en sloot trots het voorbije werkjaar af met enkele mooie realisaties in en rond Rozebeke (één van de 12 Zwalmse kerkdorpen). Ook Natuurpunt Zwalmvallei en het Agentschap voor Natuur en Bos zorgden voor twee gloednieuwe doorsteken in de Zwalmvallei.

Volledig nieuwsoverzicht