Monday, 02 March 2020 12:07

Vraag van de maand: Hoe komt een gemeentelijk rooilijnplan tot stand? Welke beroepsmogelijkheden zijn er?

De regels die van toepassing zijn op trage wegen veranderden ingrijpend op 1 september 2019 door de invoering van het Gemeentewegendecreet. Dat heeft ook gevolgen voor de rooilijnplannen van de gemeentewegen. Daarop worden de ligging en de breedte van de wegen onder het beheer van de gemeente vastgelegd. Maar hoe verloopt de procedure waarmee een gemeentelijk rooilijnplan wordt vastgesteld?

Vorige maand bespraken we wat een rooilijn is en wat nu juist de functie is van het rooilijnplan. In deze bijdrage behandelen we de zogenaamde ‘autonome’ procedure waarmee een gemeentelijk rooilijnplan tot stand komt. Daarmee wordt de procedure bedoeld die louter en alleen over de breedte en de ligging van de gemeenteweg zelf gaat.

Opstarten van de autonome procedure

2010-06-01 inventarisatie Zulte 112 600x800Als het over trage wegen gaat, is de aanleiding van het opstarten van de autonome procedure is meestal praktisch van aard. Het gaat daarbij meestal over het voornemen van een gemeentebestuur om de rooilijn van een bestaande trage weg te wijzigen of te verplaatsen. Ook voor het aanleggen van een nieuwe trage weg (waar er dus vroeger geen bestond), is nu in de eerste plaats een rooilijnplan nodig. Ook het vastleggen van de feitelijke rooilijnen in een rooilijnplan van een bestaande trage weg kan een aanleiding zijn om de autonome procedure op te starten. Dit gebeurt na de erkenning door de gemeenteraad van een weg als gemeenteweg, bv. na een verzoekschrift, een uitvoerbaar vonnis of het eigen initiatief van de gemeenteraad.

Voorbereidingen, initiatiefrecht, kostprijs

202002-vvdm-landmeterVolgens art. 16, §1 van het Gemeentewegendecreet neemt het college van burgemeester en schepenen de nodige maatregelen voor de opmaak van een gemeentelijk rooilijnplan. Het initiatiefrecht ligt dus ondubbelzinnig en uitsluitend bij het lokale bestuur zélf. Het college zal dus een landmeter-expert aanstellen die het rooilijnplan in kwestie opmaakt. De gemeente betaalt ook de kosten. Dit is logisch: het gaat over gemeentelijk patrimonium. Het Gemeentewegendecreet voorziet in geen enkele mogelijkheid voor particulieren of private rechtspersonen om zélf de autonome procedure op te starten of ervoor rooilijnplannen te laten opmaken op hun eigen kosten. Ook verzoekschriften om gemeentewegen aan te leggen, te wijzigen of te verplaatsen zijn niet in het decreet voorzien.

Voorlopige vaststelling

Volgens art. 17, §1 van het Gemeentewegendecreet stelt de gemeenteraad het 'ontwerp van gemeentelijk rooilijnplan' voorlopig vast. Hierbij moet de beslissing van de gemeenteraad bijzonder goed gemotiveerd worden. De basis van de motivatie zijn de artikelen 3 & 4 van het Gemeentewegendecreet. Zo moet de beslissing steeds worden gemotiveerd in het algemeen belang, is het verplaatsen van een gemeenteweg enkel een optie wanneer het behoud op de huidige bedding niet gegarandeerd kan worden, enzoverder. We zullen in een latere bijdrage nog uitgebreid ingaan op de motivatieplicht. Gemeenten die een beleidskader gemeentewegen hebben opgemaakt, kunnen volgens art. 6 ook hun beslissingen motiveren aan de hand van dit beleidskader.

Openbaar onderzoek

202002-vvdm buurtwegwemmelNa de voorlopige vaststelling van het rooilijnplan volgt volgens art. 17, §2 een openbaar onderzoek dat dat ruim wordt aangekondigd:

  • aanplakking aan het gemeentehuis en ter plaatse, minstens aan het begin- en eindpunt van het nieuwe, gewijzigde of verplaatste wegdeel;
  • bericht op de website van de gemeente of in het gemeentelijk infoblad;
  • bericht in het Belgisch Staatsblad;
  • afzonderlijke mededeling die met een beveiligde zending (aangetekend of via een (nog niet aangeduid) digitaal loket) wordt gestuurd naar de woonplaats van de eigenaars van de onroerende goederen die zich bevinden in het ontwerp van gemeentelijk rooilijnplan;
  • afzonderlijke mededeling aan de aanpalende gemeenten, als de weg paalt aan de gemeentegrens en deel uitmaakt van een gemeentegrensoverschrijdende verbinding;
  • afzonderlijke mededeling aan de deputatie en het departement Mobiliteit en Openbare Werken
  • afzonderlijke mededeling aan de beheerders van aansluitende openbare wegen;
  • afzonderlijke mededeling aan de maatschappijen van openbaar vervoer.

De aankondiging vermeldt ten minste:

  • de locatie waar de beslissing tot voorlopige vaststelling en het ontwerp van gemeentelijk rooilijnplan ter inzage liggen;
  • de begin- en einddatum van het openbaar onderzoek;
  • de adresgegevens voor de toezending of afgifte van opmerkingen en bezwaren, en de te volgen formaliteiten

Volgens art. 17, §3 van het Gemeentewegendecreet duurt het openbaar onderzoek duurt minstens 30 dagen. Na de aankondiging wordt het ontwerp van rooilijnplan gedurende ter inzage gelegd in het gemeentehuis en gepubliceerd op de gemeentelijke website. Dus niet alleen de aankondiging van het openbaar onderzoek, maar ook de stukken zelf moeten op de gemeentelijke website worden ontsloten. Merk op dat bijvoorbeeld ook het schattingsverslag verplicht deel uitmaakt van het gemeentelijk rooilijnplan.

Bezwaar indienen tijdens het openbaar onderzoek

De adviezen, opmerkingen en de bezwaren worden uiterlijk de laatste dag van het openbaar onderzoek schriftelijk of digitaal aan het gemeentebestuur bezorgd. Je kan je bezwaarschrift dus ook per mail bezorgen (art. 17, §4, Gemeentewegendecreet). Binnen deze periode worden ook de Deputatie en het Departement Mobiliteit en Openbare Werken verzocht om advies te verlenen op het ontwerp van rooilijnplan.

Gebruik dit modeldocument om bezwaar in te dienen tegen een voorgenomen aanleg, verplaatsing of wijziging van een gemeenteweg.

Definitieve beslissing

Uiterlijk 60 dagen na het einde van het openbaar onderzoek stelt de gemeenteraad het rooilijnplan definitief vast. Bij die definitieve vaststelling kunnen ten opzichte van het ontwerp alleen wijzigingen worden aangebracht die voortvloeien uit het openbaar onderzoek of uit de adviezen. (Art. 17, §5, Gemeentewegendecreet). Als het rooilijnplan niet tijdig definitief wordt vastgesteld, gaat de wijziging van de gemeenteweg niet door. (Art. 17, §6, Gemeentewegendecreet).

De definitieve vaststelling van het rooilijnplan door de gemeenteraad wordt bekendgemaakt op de gemeentelijke website en via aanplakking (bij het gemeentehuis en ter plaatse). Alle bezwaarindieners worden op de hoogte gebracht door het college van burgemeester en schepenen. (Art. 18, Gemeentewegendecreet)

Administratief beroep tegen de definitieve vaststelling

Het decreet voorziet in de mogelijkheid tot het instellen van een beroep bij de Vlaamse Regering tegen de beslissing van de gemeenteraad. (art. 24, Gemeentewegendecreet) Als particulier stuur je het beroep aangetekend naar:

Departement Mobiliteit en Openbare Werken – Stafdienst
Graaf de Ferrarisgebouw
Koning Albert II-laan 20 bus 2
1000 Brussel

Voor het geldig instellen van een beroep moet je bovendien 100 euro dossierkosten betalen, te storten op het rekeningnummer BE28 3751 1109 7920, met de mededeling “Beroep decreet Gemeentewegen". Het bewijs van betaling van deze vergoeding en je rijksregisternummer moet je aan je beroepsschrift toevoegen. Je dient ook verplicht, aangetekend, een integrale kopie van je beroep naar het college van burgermeester en schepenen te sturen.

Gebruik dit modeldocument om beroep in te dienen tegen de beslissing van de gemeente.

Het beroep werkt schorsend. Dat wil zeggen dat de toestand van voor de beslissing blijft bestaan, zo lang het beroep niet is uitgesproken.

Als het beroep wordt afgewezen, of als er geen beroep is ingesteld, dan publiceert de gemeente de beslissing van het definitief vastgestelde rooilijnplan in het Belgisch Staatsblad. Het besluit treedt in principe in werking 14 dagen na de bekendmaking in het Belgisch Staatsblad. (Art. 19, Gemeentewegendecreet)

Als het beroep wordt ingewilligd, is de beslissing van de gemeenteraad vernietigd. De Vlaamse regering kan niet in de plaats treden van de gemeenteraad. De gemeente kan uiteraard steeds een nieuw besluitvormingsproces opstarten, rekening houdend met de motivatie van de beslissing van de Vlaamse Regering.

Raad van State

Ten slotte kan je een schorsing of een vernietiging van de beslissing van de Gemeenteraad vragen aan de Raad van State. Een schorsing kan alleen als er een risico bestaat van een moeilijk te herstellen ernstig nadeel. Deze procedure is sneller, maar is zelden van toepassing. Een vernietiging is de klassieke, maar trage procedure. De Raad beoordeelt enkel de wettigheid (zie hierboven: o.m. interne wettigheid: motievencontrole, evt. machtsafwending, en formeel: correcte procedure) niet de opportuniteit van de beslissing.

Deze procedure is niet schorsend. Dat wil zeggen dat de wijziging ondertussen kan uitgevoerd worden. Eventueel moet de weg achteraf opnieuw hersteld worden.

Schrijf je in op onze nieuwsbrief



Trage Wegen draagt zorg voor je privacy. Door je in te schrijven op onze nieuwsbrief, ga je akkoord met onze privacyverklaring.