Wednesday, 08 January 2020 11:58

Vraag van de maand: Hoe je gemeente aanzetten tot actie? (deel 4)

Op 1 september 2019 trad het decreet houdende de gemeentewegen (afgekort: Gemeentewegendecreet) in werking. Zoals geweten zorgt dit nieuwe reglementair kader voor heel wat veranderingen, ook op het vlak van trage wegen. Dé hamvraag die we de afgelopen weken en maanden steeds meer te horen kregen is dan ook... op wélke manier kan ik mijn gemeente aanzetten tot actie? Vandaag: het verzoek tot erkenning van een gemeenteweg.

Er vallen natuurlijk heel wat antwoorden te geven op deze vraag: burgers, lokale werkgroepen trage wegen en actiecomités timmeren - met wisselend succes - al jaren aan de weg. Dé toverformule bestaat dan ook niet. We verkenden de afgelopen maanden al enkele nieuwe decretale mogelijkheden voor burgers om de trage wegen op de agenda van de gemeente te krijgen. In de vorige e-zines hadden we het al over het "verzoek tot herwaardering" (art. 42), het “verzoek tot herwaardering” (art. 35) en het "verzoek tot afpaling" (art. 30). Vandaag besluiten we met het “verzoek tot erkenning van een gemeenteweg” (art. 13). Een beetje uitleg.

Wel op het terrein, niet geregistreerd

Predikherenbos 800x600Het Gemeentewegendecreet tracht met artikel 13 een oud zeer te regelen: een administratieve mogelijkheid tot de erkenning van wegen die al méér dan 30 jaar openbaar gebruikt worden, maar nooit in de atlas der buurtwegen of latere rooilijnplannen werden opgenomen. Reeds in de 19de eeuw is de rechtsleer en de rechtspraak tot de conclusie gekomen dat dergelijke wegen eveneens een publiek recht van doorgang kunnen verkrijgen. Het gaat om een recht ‘sui generis’, niet geregeld door een wet of een decreet, maar een op zichzelf staande rechtsfiguur. Het recht wordt verkregen door de toepassing van het artikel 2229 van het Burgerlijk Wetboek en dit gedurende 30 jaar. De bewijslast ligt bij de gemeente of bij diegenen die er gebruik van wensen te maken. Vaak gaat het langdurige processen, met een uiterst onzekere uitkomst. Een overzicht van de recente rechtspraak ter zake vind je via >> deze link.

In sommige gemeenten staan méér dan de helft van de trage wegen niet in de atlas der buurtwegen. Het nieuwe decreet biedt de lokale besturen de mogelijkheid om zélf over te gaan tot het erkennen van een weg die al meer dan 30 jaar openbaar gebruikt wordt tot gemeenteweg. Ze kan dus zelf het initiatief nemen, maar ook op basis van een verzoek kan de gemeenteraad beslissen een weg te erkennen.

Procedure

201912-vvdmOp zich is de procedure eenvoudig: op basis van een de aangebrachte feiten in het verzoekschrift of een eventueel eigen dossier van de gemeente, vestigt de gemeenteraad autonoom een publiekrechtelijke erfdienstbaarheid van doorgang op basis van artikel 13 uit het Gemeentewegendecreet. Het is wenselijk dat hierbij toch minstens alle betrokken partijen worden gehoord (bijvoorbeeld via een schriftelijke procedure of een openbaar onderzoek), om eventuele ‘tegenbewijzen’ te leveren alvorens de gemeenteraad een beslissing neemt. Dit is decretaal niet verplicht, maar komt wel tegemoet aan de algemene beginselen van behoorlijk bestuur. Het vermindert de kans dat in een later stadium de Raad van State of de Burgerlijke rechtbank de beslissing van de gemeenteraad zou vernietigen of tegenspreken.

Na de beslissing van de gemeenteraad, volgt de opmaak van een rooilijnplan dat ook de grenzen van de gemeenteweg op plan zal vastleggen.

Nodige bewijzen 

Volgens het gemeentewegendecreet is het voldoende dat wordt aangetoond dat een strook grond méér dan 30 jaar openbaar gebruikt wordt als weg. De voorwaarden en bewijslast uit het Burgerlijk Wetboek als ‘ondubbelzinnigheid’ (er moet echt een weg zichtbaar zijn) worden in het decreet niet aangehaald. In ons voorbeeldverzoekschrift raden we echter aan om de bewijsvoering zoveel mogelijk te doen zoals tot op heden gebruikelijk was: hoe steviger het dossier, hoe sterker de erkenningsbeslissing zal zijn.

Daarbij gaat het over volgende bewijzen:

1. Aanwezigheid van de weg op historisch kaartmateriaal tot op heden.
2. Aanwezigheid van de weg op luchtfoto’s tot op heden.
3. Getuigenverklaringen van inwoners en burgers die de weg de afgelopen 30 jaar hebben gebruikt
4. Opname van de weg in volgende voor het publiek toegankelijke parcours (mountainbike, wandel- en fietsnetwerken, …
5. Fotomateriaal waaruit de voor het publiek toegankelijke staat van de weg blijkt.
6. Opname van de weg in administratieve documenten zoals plannen, vergunningen, aktes, …

Daarnaast kan je ook vermeldingen van gebruik op websites als Strava en openstreetmap.org meenemen die aantonen dat de paden door het brede publiek gebruikt worden.

Gebruik ons >> modelverzoekschrift en dien het in tav. de voorzitter van de gemeenteraad.

Schrijf je in op onze nieuwsbrief



Trage Wegen draagt zorg voor je privacy. Door je in te schrijven op onze nieuwsbrief, ga je akkoord met onze privacyverklaring.