Tuesday, 10 December 2019 10:58

Vraag van de maand: hoe je gemeente aanzetten tot actie? (deel 3)

Het is allicht geen nieuws meer: op 1 september 2019 trad het decreet houdende de gemeentewegen (afgekort: Gemeentewegendecreet) in werking. Dat is belangrijk, want ook de trage wegen vallen onder dit decreet. Dit nieuwe reglementair kader zorgt voor heel wat veranderingen. Dé hamvraag die we de de afgelopen weken en maanden steeds meer te horen kregen is dan ook... op wélke manier kan ik mijn gemeente aanzetten tot actie? Vandaag: het verzoek tot afpaling.

201911-vvdm-02Er vallen natuurlijk heel wat antwoorden te geven op deze vraag: burgers, lokale werkgroepen trage wegen en actiecomités timmeren - met wisselend succes - al jaren aan de weg. Dé toverformule bestaat dan ook niet. We gaan de komende maanden dieper in op de nieuwe decretale mogelijkheden voor burgers om de trage wegen op de agenda van de gemeente te krijgen. Nadat we vorige keren al het "verzoek tot het opleggen van een last tot herstel" en het “verzoek tot herwaardering” uitlegden, hebben we het nu over het "verzoek tot afpaling". Een beetje uitleg.

Het Gemeentewegendecreet is duidelijk: het beheer van de gemeentewegen is een verplichting voor de lokale besturen. Maar wat houdt nu juist de term 'beheer' in? Ook daar is het decreet duidelijk. In artikel 2, 2° staat onomwonden: "het onderhoud, de vrijwaring van de toegankelijkheid en de verbetering van een gemeenteweg, alsook de nodige maatregelen tot herwaardering van in onbruik geraakte gemeentewegen". Artikel 34 beschrijft vervolgens de beheersplicht op zich: "De gemeente is belast met het beheer van de gemeentewegen en het vrijwaren van de publieke doorgang over de volledige breedte van de gemeenteweg."

Op zoek naar de juiste ligging

Discussies over de exacte ligging van gemeentewegen komen vaak voor, zeker als het trage wegen zijn die geheel of gedeeltelijk worden ingenomen door particulieren of landgebruikers. Om uitsluitsel te geven, creëert het gemeentewegendecreet de mogelijkheid om over te gaan tot afpaling.

De afpaling heeft als doel palen of andere tekens te plaatsen op de scheidingslijn tussen de gemeenteweg en de aanpalende grondstukken. Aangezien de gemeenteweg ook gelegen kan zijn op een private bedding, is er dus niet noodzakelijk sprake van eigendomsgrenzen. Het college van burgemeester en schepenen kan op eigen initiatief, maar dus ook op verzoek van derden, overgaan tot de afpaling van de gemeenteweg. Dat is een werk voor een door de gemeente aangestelde landmeter-expert, die zich baseert op de oorspronkelijke rooilijnplannen (erg vaak: de Atlas der Buurtwegen) en alle mogelijke wijzigingsplannen van de weg in kwestie.

Plan en PV

201911-vvdm-01Als het college overgaat tot afpaling van een gemeenteweg, brengt ze alle aangelanden van de weg in kwestie minstens een maand op voorhand op de hoogte. De landmeter brengt de scheidingstekens aan, maakt een plan op van de afpaling én een proces verbaal. Alle aanwezigen ondertekenen dat PV. Aangelanden die niet aanwezig waren tijdens de afpaling of die weigerden te tekenen, worden in het proces-verbaal vermeld.

Alle betrokkenen krijgen 2 maand de tijd om zich te verzetten tegen de uitkomst van de afpaling. Indien zij niet met de gemeente tot een akkoord komen, dan doet de Vrederechter een uitspraak over de geplaatste palen en scheidingstekens. Tot zolang er geen uitspraak is, mag niemand de geplaatste tekens wegnemen.

Uit afpaling volgt vrijwaring

Wanneer de afpaling niet wordt betwist of niet meer kan betwist worden, dan volgt uit de beheersplicht voor de gemeente het vrijwaren van de publieke doorgang over de volledige breedte. Opnieuw ter herinnering: de gemeente beslist zelf over de wijze waarop ze het beheer uitvoert. De gemeente is, volgens art. 34, §2 van het decreet, zonder meer bevoegd om "versperringen of andere belemmeringen die de toegang, het gebruik of het beheer van de gemeenteweg hinderen of verhinderen, (te) verwijderen of (te) laten verwijderen". Volgens datzelfde artikel kan de gemeente daarvoor de kosten doorrekenen aan de eventuele overtreders.

Soms (maar zeker niet altijd) is afpaling dus een noodzakelijke eerste stap om een trage weg weer open te krijgen. Om zo degelijk mogelijke verzoeken tot afpaling te garanderen, hebben we een >> model-verzoekschrift opgemaakt. Houd ons zeker op de hoogte als je er gebruik van wil maken!

Schrijf je in op onze nieuwsbrief



Trage Wegen draagt zorg voor je privacy. Door je in te schrijven op onze nieuwsbrief, ga je akkoord met onze privacyverklaring.