Tuesday, 05 November 2019 13:46

Vraag van de maand: hoe je gemeente aanzetten tot actie? (2)

Het is allicht geen nieuws meer: op 1 september 2019 trad het decreet houdende de gemeentewegen (afgekort: Gemeentewegendecreet) in werking. Dat is belangrijk, want ook de trage wegen vallen onder dit decreet. Dit nieuwe reglementair kader zorgt voor heel wat veranderingen. Dé hamvraag die we de de afgelopen weken en maanden steeds meer te horen kregen is dan ook... op wélke manier kan ik mijn gemeente aanzetten tot actie? Vandaag: het verzoek tot herwaardering.

Er vallen natuurlijk heel wat antwoorden te geven op deze vraag: burgers, lokale werkgroepen trage wegen en actiecomités timmeren -met wisselend succes- al jaren aan de weg. Dé toverformule bestaat dan ook niet. We gaan de komende maanden dieper in op de nieuwe decretale mogelijkheden voor burgers om de trage wegen op de agenda van de gemeente te krijgen. Nadat we vorige keer het "verzoek tot het opleggen van een last tot herstel" uitlegden, hebben we het nu over het "verzoek tot herwaardering". Een beetje uitleg.

201910vvdm01Beheersplicht

Het Gemeentewegendecreet is duidelijk: het beheer van de gemeentewegen is een verplichting voor de lokale besturen. Maar wat houdt nu juist de term 'beheer' in? Ook daar is het decreet duidelijk. In artikel 2, 2° staat onomwonden: "het onderhoud, de vrijwaring van de toegankelijkheid en de verbetering van een gemeenteweg, alsook de nodige maatregelen tot herwaardering van in onbruik geraakte gemeentewegen". Artikel 34 beschrijft vervolgens de beheersplicht op zich: "De gemeente is belast met het beheer van de gemeentewegen en het vrijwaren van de publieke doorgang over de volledige breedte van de gemeenteweg."

Vrijwaren en herwaarderen

201910vvdm02Het lokaal bestuur beslist natuurlijk zelf over de wijze waarop ze het beheer uitvoert. De gemeente krijgt ruime en expliciete bevoegdheden om de toegankelijkheid van gemeentewegen te vrijwaren. Ze kan krachtig optreden om haar decretale taak uit te voeren: het herwaarderen van in onbruik geraakte gemeentewegen. De gemeente is, volgens art. 34, §2 van het decreet, zonder meer bevoegd om "versperringen of andere belemmeringen die de toegang, het gebruik of het beheer van de gemeenteweg hinderen of verhinderen, (te) verwijderen of (te) laten verwijderen". Volgens datzelfde artikel kan de gemeente daarvoor de kosten doorrekenen aan de eventuele overtreders.

Verzoekschrift aan de gemeenteraad

Iedereen kan de gemeenteraad volgens art. 35 van het Gemeentewegendecreet verzoeken om een bepaalde gemeenteweg (vaak: een afgesloten of ingepalmde weg die op de atlas der buurtwegen staat) te laten herwaarderen. Het enige wat daarvoor moet gebeuren is een gemotiveerd verzoekschrift indienen via de voorzitter van de gemeenteraad. De gemeenteraad moet dit verzoek verplicht behandelen, al zegt het decreet niet binnen welke termijn. Als de gemeenteraad ingaat op het verzoekt, dan geeft ze de opdracht aan het College van Burgemeester en Schepenen om de weg te herwaarderen en daarvoor de middelen in te zetten die het Gemeentewegendecreet biedt.

Addertje onder het gras

Een gemeenteraad is natuurlijk niet verplicht om in te gaan op zo'n verzoek, hoe pertinent het ook kan zijn. Meer nog: het decreet lijkt volgens artikel 35 slechts twee mogelijkheden te bieden aan de gemeenteraad: ofwel inwilligen (en dus herwaarderen), ofwel niet inwilligen en een procedure opstarten tot (gedeeltelijke) verplaatsing of opheffing van de gemeenteweg. Of dit daadwerkelijk ook zo is, zal moeten blijken: wat met een gemeenteraad die oordeelt niets te zullen ondernemen? Zal een dergelijk besluit worden geschorst door de gouverneur of zelfs vernietigd worden door de Raad van State? Art. 35 dwingt gemeenteraden in elk geval wél kleur te bekennen over waar ze met het gemeentelijk wegennet naartoe wensen te gaan. In haar antwoord zal de gemeenteraad immers gemotiveerd moeten uitleggen waarom ze al dan niet wenst in te gaan op het verzoek.

Om zo degelijk mogelijke verzoeken te garanderen, hebben we een >> model-verzoekschrift opgemaakt. Houd ons zeker op de hoogte als u er gebruik van zou maken!

Schrijf je in op onze nieuwsbrief



Trage Wegen draagt zorg voor je privacy. Door je in te schrijven op onze nieuwsbrief, ga je akkoord met onze privacyverklaring.