Akkoord. Spoorwegovergangen houden een ongevallenrisico in. Daarom heeft Infrabel in het verleden al tal van spoorwegovergangen afgesloten en wordt dit beleid ook in de toekomst verdergezet. Maar: uit statistieken van de verkeersongevallen blijkt dat een grote meerderheid van de ongelukken op spoorwegovergangen met personenwagens gebeurt. Ongevallen met zachte weggebruikers komen zelden voor. Maar het zijn wel die weggebruikers die het grootste nadeel ondervinden bij de sluiting van de overwegen.
Bekijk het eens vanuit het standpunt van de fietser of de voetganger
Wat voor de personenwagens een goede oplossing is, is dat niet altijd voor de zachte weggebruikers. Heel wat spoorwegovergangen kruisen rustige, autoluwe wegen. Sluit men deze af, dan wordt het veiligheidsprobleem voor de zachte weggebruikers verschoven naar andere wegen. In plaats van een autoluwe weg te kunnen gebruiken, worden fietsers en voetgangers verplicht om een omweg te maken langs drukkere – en dus onveiligere – autowegen. De situatie voor fietsers en voetgangers wordt dus gevaarlijker.
En dat is niet alles. Spoorwegen afsluiten veroorzaakt ook nieuwe problemen: heel wat autoluwe verbindingen wordendoorgeknipt. De omrijfactor zorgt er voor dat meer mensen de auto zullen nemen. Dit ten koste van alle inspanningen die geleverd worden om duurzame mobiliteit, bijvoorbeeld voor woon-werk en woon-schoolverkeer, te stimuleren. Bestaande wandel- en fietsroutes doorknippen, komt ook niet ten goede aan de recreatie dicht bij huis en het toeristisch karakter van een streek. Bovendien betekenen extra auto 's ook een groter ongevallenrisico, in het bijzonder voor de zachte weggebruiker.
Alternatieve oplossingen hoeven niet duur te zijn
Een grotere veiligheid op spoorwegoverwegen realiseren kan zonder dat zachte weggebruikers daarvan het slachtoffer moeten zijn. Bruggen en tunnels bieden oplossingen, maar kosten veel geld. In het buitenland zijn tal van andere voorbeelden te vinden: extra signalisatie als twee treinen snel na elkaar volgen; aangeven hoeveel sporen er zijn en wanneer een trein een andere trein kan verbergen; dwarsbalken voor de spoorweg plaatsen zodat langzaam verkeer wel door kan, automatische halve overwegbomen die enkel opengaan als een zachte weggebruiker op een drukknop duwt en er geen trein aankomt, snelheidsbeperkende maatregelen nemen (zigzaginfrastructuur, sluizen, enz.) om de aandacht te verscherpen. Kortom: het hoeft niet altijd duur te zijn.
Het platform pleit ervoor om die mogelijkheden te onderzoeken en te benutten, in plaats van bij elke overweg de standaardoplossing 'sluiting' te realiseren. We maken ons sterk dat met het beschikbare budget meer veiligheid voor alle weggebruikers kan gerealiseerd worden.
Breed draagvlak
De integrale platformtekst over spoorwegovergangen kan je hier downloaden: Nederlandstalige versie en Franstalige versie.
De tekst werd ondertekend door Grote Routepaden vzw, Les Sentiers de Grande Randonnée, Pasar, Fietsersbond, Bond Beter Leefmilieu, Aktivia, Verenigingen voor verkeersveiligheid, Komimo, Jeugdbond voor Natuur en Milieu, Vereniging Voor Steden en Gemeenten, Natuurpunt, vzw De Bron, Bloso, Vlaams Paardenloket, Gezinsbond-Gezinssportfederatie, Chirojeugd Vlaanderen, Vlaamse Confederatie van het Paard, Fédération Francophone d'Equitation et d'Attelage de Loisir asbl, Inter-Environnement Wallonie, Sentiers en Trage Wegen vzw.
Ondertussen beweegt er ook een en ander in het parlement. Tanguy Veys (Vlaams Belang) en Stefaan Van Hecke (Groen) voelen minister van Overheidsbedrijven Magnette aan de tand over de geplande sluitingen. Klik hier voor de parlementaire vraag van Veys en hier voor de vraag van Van Hecke.
